Budin Kalesi’nin 400 yıldır sakini, Arnavut Abdi Paşa

0
3574
views
Bizi Paylaş!

Temmuz ayının kavurucu sıcağıydı. Budapeşte’nin UNESCO mirası listesinde olan, ortaçağ dönemi, yüzlerce yıllık arnavut kaldırımlı sokaklarından çıkarak, Tuna’nın insanı sırılsıklam eden neminde Budin Kalesi’ne vardım. Budin ya da Buda Kalesi Budapeşte’nin gezilecek yerlerinin başında gelen Osmanlı Tarihi açısından da çok önemli tarihi bir kale.

Aylak aylak geziniyorum. Tuna ve Budapeşte Parlemento binasının en güzel manzarası buradan görüldüğü için bu yüksek hakim tepeye çıktım. Buda Kalesi yolunda çigan müziği yapan sokak müzisyenlerini dinleyerek yoluma devam ettim.

Budapeşte Gezilecek Yerler
Budin Kalesi Tunaya bakış

Bir yanda Budin Kalesi’nin görülmeye değer manzarası, Fisherman’s Bastion, Matthias Kilisesi derken tesadüfen karşıma bir mezar çıktı. Mezar taşından hemen burasının bir Türk mezarı olduğunu anladım.

Ancak çiçeklerle süslenmiş bu mezarın burada ne işi vardı? Bu mezar kime aitti? Önce Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşayan Gül Baba sandım. Ancak Gül Baba Türbesi burada değildi. Mezar taşındaki Arapça ve Macarca yazıların dışında sadece Vezir Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa yazısını okuyabildim. Allah’tan “Google Teyze” imdadıma yetişti ve böyle bir zat-ın hakkında bilgi sahibi oldum.

Budapeşte gezilecek görülecek yerler
Budapeşte’de Gezilecek Yerler; Budin Kalesi

Vezir Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa, Osmanlı Devletinin Kanuni Sultan Süleyman döneminde meşhur Budin kahramanı ve Budin eyaletindeki son valisiydi. Yeniçerilikten yetişen, asıl adı Abdurrahman olan Arnavut Paşa’nın doğum yeri ve tarihi bilinmiyormuş. Yüksek zekası ve kabiliyeti nedeniyle 1668 yılında Yeniçeri ağası olmuş. Girit savaşlarında büyük kahramanlıklar göstermesi üzerine vezirlik rütbesine terfi etmiş ve daha sonra sırasıyla; Bağdad, Mısır, Bosna ve Budin Valiliklerinde bulunmuş. 1684 yılında Halep valiliğine, aynı yıl tekrar Budin valiliğine tayin edilmiş.

Budin valisiyken az bir kuvvetle 1686 yılında 90.000 (yazıyla doksan bin!)  kişilik Haçlı ordusuna karşı durmuş. Düşmanın teslim tekliflerini geri çeviren Abdi Paşa, 1686’da çıkarma harekatı yaparken şehit olmuş. Bu sırada kimi kaynaklara göre 70 kimilerine göre 80 yaşlarında olduğu söyleniyor. Haçlı ordusu ancak bundan sonra şehre girebilmiş. Macarlar, Abdi Paşaya hürmet etmişler ve hatırasına kabrini imar ederek üzerine  Abdi Paşayı metheden ve şehadet tarihi bulunan bir mezar taşı koymuşlardır.

Kahraman Düşmandı, Rahat Uyusun!

Budin’in, yani Macaristan’ın başkenti Budapeşte’nin son Osmanlı Valisi Abdurrahman Abdi Paşa, şehri kuşatan Avusturya ordusu ile savaşırken şehit düşmüş ve Macaristan’daki Türk hákimiyeti böylelikle son bulmuştu.

Paşa’nın mezarı asırlar sonra Macarlar tarafından yaptırılmış ve taşına;

“145 yıllık Türk egemenliğinin son Budin Valisi Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa, bu yerin yakınında 1666 Eylül ayının 2. günü öğleden sonra yaşamının 70. yılında maktul düştü. Kahraman düşmandı, rahat uyusun!

Budapeşte gezilecek görülecek yerler
Budapeşte’de Gezilecek Yerler; Budin Kalesi

şeklinde centilmence bir ifade yazılmış. Budin Kalesi el değiştirmesinden sonra, Osmanlı hákimiyetindeki diğer Macar toprakları da bir bir Avusturya’nın işgaline uğramış. Macaristan’ın merkezinin kaybı, Osmanlılar için son derece acı bir duygu idi ve şairler Budin Kalesi’ni konu alan destanlar kaleme almışlar.

İşte, Budin Kalesi destanı…

Ötme bülbül ötme, yaz bahar oldu 
Bülbülün figanı bağrımı deldi
Gül alıp satmanın zamanı geldi
Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i 
Çeşmelerden abdest alınmaz oldu
Camilerde namaz kılınmaz oldu
Mamur olan yerler hep harap oldu
Aldı Nemçe bizim Nazlı Budin’i
Kıble tarafından üç top atıldı  
Perşembe günüydü güneş tutuldu
Cuma günü idi Budin alındı
Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i

Hikaye işte böyle… Tuna’da Gül Baba, Gazi Osman Paşadan sonra bir Türk’ün daha varlığını bilmek gerçekten şaşırtmıştı. Macarlara göre düşman olmasına rağmen saygı duyularak anısı yaşatılan Abdurrahman Abdi Paşa‘ya dualarımı gönderip yoluma devam ettim. Budapeşte’de gezilecek yerlerden bir tanesi olan Budin Kalesi (Ya da şimdiki adıyla Buda Kalesi) ni ziyaret ettiğinizde Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa’ dan dualarınızı eksik etmeyiniz.

“facebook sayfamızı beğenmeyi unutmayınız!”

https://www.facebook.com/aylakgezgincom/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here