Göğceli Cami, Samsun’da Çivisiz Bir Cami

0
193
views
Bu Sayfayı Paylaş!

Karadeniz turu yapacaksanız, Karadeniz’de gezilecek yerler içerisinde mutlaka ziyaret etmeniz gereken yerlerden bir tanesi de Samsun’un Çarşamba ilçesinde yer alan Göğceli Cami dir. Anadolu Selçuklu Sultanı, Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında 1206 yılında  inşa edilen Cami, tamamen ahşap malzemeden yığma tekniği ile yapılmıştır.

göğceli cami
Göğceli Cami Samsun-Çarşamba

Göğceli Cami

Samsun un Gezilecek Yerleri

Samsun un tarihi eserleri arasında yer alan, 392m2’lik kapladığı alanla Türkiye’deki en büyük yığma ahşap camilerinden olan Göğceli Cami, Türkiye’deki en eski ahşap camisidir. Samsun çivisiz cami olarak da tanınır.

Caminin adını içerisinde bulunduğu mezarlıktan almaktadır. Eskiden mezarlıklara dünyadan göç edenlerin bulunduğu yer anlamına gelen “göç ehli” dendiğinden bu ismin konulduğu varsayılmaktadır.

Göğceli Cami Samsun-Çarşamba
Göğceli Cami Samsun-Çarşamba

Göç ehli kelimesi zamanla “gökçeli” ye dönüşmüş ve bu ad da günümüze “göğceli” olarak ulaşmıştır. Caminin yapımında kullanılan uzun ve ağır ağaçlardan dolayı camiye göğceli denmesi bir diğer görüştür.

Caminin ismi gibi inşaatı hakkında da farklı görüşler bulunmaktadır. Caminin inşa ve tamirat kitabesi bulunmamakla birlikte bu görüşlerden bir tanesi Dendrokronoloji uzmanı Peter Ian Kuniholm’ün analizleri doğrultusunda Anadolu Selçuklu Sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde 1206 yılında inşa edildiği kesin olarak tespit edilmiştir.

Yine aynı analizde caminin son cemaat yeri ve revakının 1338 yılında eklendiği ya da tamir edildiği ortaya konmuştur.

Göğceli Cami Tarihi

Caminin tarihine dair bir diğer rivayet ise, Trabzon’a sefer düzenleyen I. Gıyaseddin Keyhüsrev bölgede gemiler inşa ettirmekte iken camiyi de aynı gemi ustalarına inşa ettirmiştir. Caminin inşa biçiminin gemi inşa biçimi ile benzemesi bu rivayetine nedeni olarak görülmektedir.

Göğceli Cami
Göğceli Cami Samsun-Çarşamba

2007 yılında tamirat gören caminin tamir sırasında caminin taşıyıcılarının üzerinde Arap rakamlarıyla yazılmış 592 (miladi 1195) tarihinin yer aldığı ancak bu tarihin neyi temsil ettiği anlaşılamamıştır.

 Göğceli Caminin Mimari Yapısı

Göğceli Cami’nin en büyük özelliği dikdörtgen olarak temelsiz bir şekilde inşa edilmesindir. Tabana yerleştirilen büyük taşlar ile yerden 60-70 cm. yükseltilmiş, Türkiye’nin en büyük yığma ahşap camisidir.

Göğceli Cami
Göğceli Cami Samsun-Çarşamba

Duvarlarında kestane ağacı kullanılan camide, diğer kısımlarda dişbudak ve karaağaç kullanılmıştır. Camide 50-60-70 santimetre eninde ve 10-15 metre uzunluğunda giydirme tekniği ile birbirlerine eklenen kalaslar kullanılmış, çivi dahil hiçbir ek madde kullanılmamıştır.

Göğceli Cami
Göğceli Cami Samsun-Çarşamba

Minaresi bulunmayan Göğceli Caminin sonradan oluşturulan imam odasının bulunduğu noktada eskiden bir minarenin olabileceği düşünülmektedir.

Cami içerisindeki süslemeler kök boyası ile, kalem işi ve renkli boyama şeklinde bitkisel formlar kullanılarak yapılmıştır. Her tahtada farklı motif ve kompozisyonlar oluşturulmuş, tekrar eden süslemelerden kaçınılmıştır. Harim içerisinde bulunan sütun başlıklarında ve konsollarda kaba ahşap oyma ve renkli boyama şeklinde süslemeler bulunmaktadır. Sonradan yapıldığı anlaşılan süslemelerin, Osmanlı klasik döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir.

Göğceli Cami
Göğceli Cami Samsun-Çarşamba

Samsun gezilecek yerler içerisinde önemli bir yeri olan, Çarşamba mezarlığı içerisinde bulunan Göğceli Camii’ne girerken sizi mahallenin çocukları karşılayacaktır. Cami ziyaretiniz esnasında size eşlik edecek bu kardeşlerimizden birkaç tanesi engellidir. Bu kardeşlerimizle sohbet etmeniz ve küçük harçlıklar vermeniz onları ve beni sevindirecektir.

“facebook sayfamızı beğenmeyi unutmayınız!”

https://www.facebook.com/aylakgezgincom/

Keyifli Geziler!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here