Sümela Manastırı – İki Keşişin Tek Rüyası

0
463
views
Bizi Paylaş!

Karadeniz turu yapıp da Sümela Manastırını görmeyen var mı? Her ne kadar birkaç yıldır restorasyon çalışmaları nedeniyle kapalı olsa da Sümela Manastırı, Ayasofya CamiUzungöl ve Atatürk Köşkü gibi Karadeniz gezilecek yerler’in en başında gelir.

Sümela Manastırı
Sümela Manastırı

Sümela Manastırı nerede ?

Trabzon’un Maçka ilçesi sınırları içinde yer alan Sümela Manastırı, Antik yunanca da Panagia adı verilen Altındere vadisinin yamaçlarında yer almaktadır. 4.Yüzyılda inşa edilen Manastır, Hristiyan bir ülkede bulunmamasına rağmen dünyanın en eski manastırlarından bir tanesidir.

Sümela Manastırı
Sümela Manastırı

Sümela Manastırı Hakkında Bilgi

Sümela Manastırı Tarihi

MS 365-395 tarihleri arasında inşa edildiği tahmin edilen Manastır, Anadolu’da çokça rastlanan Kapadokya kiliseleri tarzında yapılmıştır. Trabzon’da bu yapıya benzer Maşatlık bölgesinde bulunan bir mağara kilisesi daha bulunmaktadır.

Sümela Manastırı
Sümela Manastırı

İlk başta kilise olarak inşa edilen manastırın, ilk kuruluşu ile manastır haline dönüştürülmesi arasında bin yıllık bir dönem zaman birlikte bu dönemle ilgili herhangi bir tarihi kaynak bulunmamaktadır.

Sümela Manastırı Efsanesi

Efsaneler ilginizi çeker mi? Bu esrarengiz ve gizemli manastırın çok ilginç bir efsanesi var. Karadeniz de çok yaygın olan bir efsaneye göre Atina’lı oldukları bilinen Barnabas ile Sophronios adındaki keşişler aynı rüyayı görmüşler.

Sümela Manastırı
Sümela Manastırı

Her ikisi de rüyasında, Hz.İsa ile Meryemi görmüş. İsa’nın havarilerinden ve Luka incilinin yazarı olan Aziz Luka’ın yaptığı özellikle Ortodokslar tarafından kullanılan, Meryem Ana’nın bebek İsa’yı kollarında tuttuğu Panagia ikonunun bulunduğu yer olarak Sümela’yı görmüşler.

Farklı yerlerden ve birbirlerinden habersiz yola koyulan iki keşiş, Karadeniz üzerinden Trabzon’a varmış, burada karşılaştıklarında gördükleri rüyaları birbirlerine anlatmışlar ve ilk kilisenin temelini burada atmışlar. Sık ormanların bulunduğu, bugünkü koşullarda bile ulaşılması zor böyle bir coğrafyada o dönemde böyle bir binayı nasıl yapmışlar gerçekten hayret verici. Yurt dışında gezdiğim birçok yerde ücra köşelerde bulunan Manastırlara rastladım. Özellikle Gürcistan’da bulunan Mtskheta Manastırı gerçekten ilginç bir yapı idi. Ancak coğrafi koşullarını göz önüne aldığımızda burası kadar farklı, ilgi çekici, mistik başka bir Manastıra rastlamadım.

Sümela Manastırı
Sümela Manastırı

Bir diğer inanış ise Manastırda bulunan fresklerde görülen 1300’lü yıllarda yaşamış olan Trabzon İmparatoru III. Aleksios‘un manastırın gerçek kurucusu olduğudur. Ancak bu sav kanıtlanmış değildir. Manastırın daha eski yıllarda yapılmış olabileceği daha kuvvetli bir ihtimaldir.

Manastırın Osmanlı Dönemi

Gayrimüslimlere her zaman sınırsız özgürlük tanıyan Osmanlı İmparatorluğu döneminde burasının da özel bir statüsü varmış. Fatih Sultan Mehmet Trabzon’u fethettikten sonra bir ferman yayınlamış ve manastırda herhangi bir değişiklik olmamış. Yavuz Sultan Selim Trabzon’daki şehzadeliği döneminde iki büyük şamdan hediye etmiş olsa da 1800 lü yıllarda bu şamdanlar çalınmıştır. Diğer Osmanlı Padişahları da yayınladıkları fermanlarla buraya dokunmamışlar ve özel imtiyazlar vermişler.

Sümela Manastırı
Sümela Manastırı

Rus işgali sırasında bağımsız bir Pontus devleti kurmak isteyen Rum milislerin karargahı olarak kullanılan Manastır, mübadele ile bölgedeki Hristiyanların Yunanistan’a gönderilmesinin ardından önemini yitirmiş.

Sümela Manastırı2
Sümela Manastırı

Mübadele ile göçen Karadenizli Rumlar, Yunanistan’da Selanik’e yaklaşık 70 km. uzaklıkta bulunan, eski adı Karaferye olan Veria şehrinde yeni bir kilise inşa ederek adını da Sümela koymuşlar. Her yıl Ağustos ayında bu manastırın çevresinde şenlikler düzenleyerek geçmişteki geleneklerini yaşatmaktadırlar.

Sümela Manastırı2
Sümela Manastırı

Manastır, 1930 yılında çıkan büyük bir yangında çok büyük hasar görmüş, ahşap bölümleri yanmıştır. Ülkemizdeki tarihi eserlerin en büyük talihsizliği olan define avcılarının burada yaptıkları tahripten dolayı manastır çok büyük hasar görmüştür. Manastırın tavanında bulunan fresklerin üzerine yazılan “Temel” yazısının ise ne amaçla ve nasıl yazıldığını anlamış değilim. Okumayı sevmeyen bir toplum olmamıza rağmen duvarlara yazı yazmasını çok seviyoruz.

Sümela Manastırı 22
Sümela Manastırı

Sümela Manastırı Ne Zaman Açılacak ?

Yılda yaklaşık 600 bin ziyaretçi alan Manastırın yolu ve çevresinde bulunan kayalıkların yola düşerek tehlikeli bir durum oluşturduğundan, manastır birkaç senedir ziyarete kapalıdır. Açıkçası ne zaman açılacağı da belli değildir.Restorasyon çalışmaları bittikten sonra bu muhteşem yapının UNESCO Tarih Mirası Listesi’ne girmesi için yetkili makamlarca gerekli başvuruların yapılacağı bildirilmiştir.

http://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/sumela-manastiri

http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/trabzon/gezilecekyer/meryem-ana-sumela-manastiri

Sümela Manastırına Nasıl Gidilir?

Maçka Altındere vadisinde yer alan Sümela Manastırı Trabzon’a 47 km. Maçka’ya 17 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Dik ve virajlı ancak asfalt bir yoldan ulaşabileceğiniz Manastırın aynı zamanda girişinde orman içinden yaklaşık 300 m.lik bir yaya yürüyüş yolu da vardır.

Sümela Manastırı 2
Sümela Manastırı

Sümela Manastırına Ne Zaman Gidilir?

Valla Bayramda ya da fındık zamanı gitmeyin de ne zaman giderseniz gidin. Malum Karadeniz’in hava durumu her dakika değişmekte ve Karadeniz her mevsim yağışlı olduğundan açıkçası kesin bir mevsim de söyleyemem bu konuda. Ağustos ayında dahi bir bakmışsınız harika bir hava var ardından gök yarılmış. Ancak Ramazan ve Kurban Bayramı tatillerinde gitmenizi hiç tavsiye etmem. Karadeniz turu yapmayı düşünüyor iseniz birçok Karadenizli bu tatillerde memleketlerine ziyarete gittiğinden Manastır inanılmaz kalabalık olur.

Sümela Manastırı 2
Sümela Manastırı

Karadeniz’de gezilecek yerler içerisinde belki de en önemlisi olan, sadece tarihi ve dini bir sembol olmasından değil inanılmaz doğası ile  sizleri büyüleyecek Sümela Manastırını tanıtmaya çalıştım. Umarım restorasyon çalışmaları en kısa zamanda biter ve siz de bu muhteşem yapıyı ziyaret edebilirsiniz.

“facebook sayfamızı beğenmeyi unutmayınız!”

https://www.facebook.com/aylakgezgincom/

Keyifli Geziler!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here