Sinoplu Diyojen – Gölge Etme Başka İhsan İstemez!

0
487
views
Bizi Paylaş!

Birçoğumuz dünyanın bize verdiği nimetlerin peşinden koşarken, en büyük nimet olan özgürlüğümüzü bunları kazanmak adına heba ediyoruz. Özgür yaşamak her kişiye göre değişen bir kuram olsa da insanın istediği şeyi yapabilme özgürlüğünü elde edebilmesi için bazı şeylerden feragat etmesi gerekiyor. Aslında mutlu olan insan özgürdür. Zihnimizdeki birçok prangayı kendi kendimize takıyoruz genellikle. Gezmeye, görmeye, keşfetmeye bile mazeretler bulup, kendimizi iç dünyamıza hapsediyoruz. “Aylak Gezmek Özgürlüktür” sloganı ile yola çıkmamızdaki amaçlardan bir tanesi de gezmenin, keşfetmenin sanıldığı gibi çok para gerektirmediğini sizlerle paylaşmak. Sinoplu Diyojen de tarihte aylak gezen bir filozof olduğundan satırlarımıza eklemek istedim.

Sinoplu Diyojen
Sinoplu Diyojen – Sinop Gezilecek Yerler

Sinoplu Diyojen Kimdir

Medeniyeti reddedip, medeniyet içinde, medeniyetten uzak bir şekilde yaşam süren antik çağ filozofu, Sinoplu Diyojen, MÖ 412 – MÖ 323 yılları arasında yaşamıştır.

Türkiye İstatistik Kurumunun araştırmalarına göre Türkiye’nin en mutlu ili seçilen Sinop’un girişinde, bir fıçının üzerinde, elinde feneri, köpeğiyle birlikte Diyojen karşılar sizi. Sinop’un girişinde bulunan Diyojen Heykeli, 2006 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü öğretim görevlisi Turan Baş ve 25 kişilik ekibi ile birlikte 6 ayda tamamlanmıştır. Bir elinde fener ve yanında bulunan köpekle birlikte bir fıçı üzerinde bulunan Diyojen, “Adam arıyorum adam” dercesine Sinop’a girenleri karşılamaktadır.

Sinoplu Diyojen
Sinoplu Diyojen – Adam Arıyorum Adam!

Kinik felsefesinin öncüsü ünlü filozof Diyojen, Sinop’ta doğmuş Mora Yarımadası’nı Yunanistan anakarasına bağlayan Korint’de ölmüştür. Sinoplu Diyojen ve Kinik Diyojen olarak da bilinmektedir.

1071 Malazgirt Meydan Muharebesi’nde Alparslan’a yenilen Romen Diyojen ile bir akrabalıkları yoktur. İsim benzerliğidir.

Sinoplu Diyojen’in Yaşamı

MÖ 412 yılında dönemin Yunan kolonisi olan Karadeniz’in Sinope (Sinop) ilinde doğan Diyojen’in hayatı farklı kutuplarda geçmiş. Kuyumcu ve sarraf olan babası Hicesiasin ile birlikte çalışan Diyojen kalpazanlık ve para tahribatı suçuyla Atina’ya sürgün edilmiş. Bunu ilk duyduğumda Diyojen’in parayla ne işi olur diye düşünsem de arkeolojik kazılarda bu bulgulara rastlanmış. Ancak olayın bir iftira ya da suçluma olup olmadığı konusunda kesin delillere ulaşılamamış.

 Diyojen’in Atina Yılları

Diyojen, babasıyla birlikte Yunanistan’a sürgün edildikten sonra, Atina’ da dönemin medeniyetine karşı çıkmış ve bir köpek gibi yaşamaya karar vermiş. böylece halk içerisinde sefalet içerisinde yaşayanlara verilen “kynikos” (köpek gibi yaşayan) adını almıştır.

Sadece modern medeniyete karşı olmasıyla kalmamış, “kynikos” felsefesinin yaşam biçimi olan; dinde, davranışta, giyimde, barınmada, yiyecek ve terbiyede bütün geleneği reddetmiştir.

Diyojen, Atina’da tanıştığı Kinizm öğretisinin kurucusu Antisthenes’ten u öğretiyi öğrenmiştir. Sokrates’in öğrencisi olan Antisthenes, Sokrates’in ölümünden sonra “kinik felsefesi”nin kurucusu olmuş, kendi okulunu kurarak, “gerçek erdemin kişinin kendine egemen olmasına, tutkularından ve öbür insanlara bağımlılıktan kurtulmasına” dayanan bu felsefeyi öğretmiştir.

Her türlü hazlarından vazgeçerek bir fıçının içerisinde köpek gibi yaşamaya başlayan Diyojen, bunun yanında bilge bir kişiliğe de sahip olmuştur. Bir elinde fener, bir elinde su içeceği çanakla gezerken, çeşme başında avucu ile su içen bir çocuğu gördüğünde “Bu çocuk bana fazladan eşyam olduğunu öğretti” demiş ve elindeki çanağı da fırlatıp atmıştır.

Korint’li Bilge Diyojen

Korsanlar tarafından kaçırıldıktan sonra Xeniades isminde bir zengine satılan Diyojen, Korint’de Xeniades’in çocuklarına eğitmenlik yaptığı söylenmektedir. Bundan sonraki hayatını, sokaklarda değil, erdemli bir bilge şeklinde sürdürdüğü söylenmektedir.

Büyük İskender ve Sinoplu Diyojen

Felsefeye meraklı ve aynı zamanda Aristoteles’in öğrencisi olan Büyük İskender yaşadığı dönemde filozoflara çok değer verirmiş. Korint’e  geldiğinde Diyojen ile karşılaşmış ve bir dileği varsa onu yerine getirmek istediğini söylemiş. Diyojen ise “Gölge etme başka ihsan istemem.” cevabını vermiş. Aslında cevabının anlamı; işaret parmağıyla güneşi ima ederek, “benden bana veremeyeceğin şeyi esirgeme” şeklindedir. Büyük İskender bu olaydan sonra “Büyük İskender olmasaydım ‘Diyojen’ olmak isterdim” demiş.

Sinoplu Diyojen
Sinoplu Diyojen ve Büyük İskender

Diyojen’in Ölümü

Diyojen’in ölümü ile ilgili de çok fazla rivayet vardır. Kimi kaynaklarda, kuduz bir köpeğin ısırmasıyla, kimisinde çiğ ahtapot yemesinden dolayı, kimisinde de daha fazla nefes aldığının farkına vardığından, nefesini tutup intihar ettiği söylenmektedir. Bunların hangisi doğru bilinmese de şahsi görüşüm hayatının geri kalan kısmını bilge birisi olarak geçiren Diyojen için bu rivayetlerin hiçbirinin doğru olmayacağı yönündedir.

Diyojen’in Felsefesi

Diyojen, insanlar yoksul dahi olsa, zorlu yaşam şartların, mutlu ve özgür olabileceğini savunan bir felsefe ile yaşamıştır. Sokaklarda, fıçı içerisinde yatıp kalktığı halde kendi görüşünü kimseye empoze etmeye çalışmamıştır. İnsan, sahip olduğu değerlerle kendine yetebileceği, mutlu olabileceği görüşünü savunmuştur. Medeniyete, kurallara uymayı reddetmiş, yaşamın doğal ve sade olması gerektiğine inanmıştır.

Diyojen Sendromu

Diyojen’in yaşam tarzını benimseyip bu şekilde yaşamaya başlayan insanların yaşadığı rahatsızlıkları psikiyatride “Diyojen Sendormu” adı verilmiştir. Günümüzde kir pas içerisinde, kendi bakımına özen göstermeyen bu insanları hepimiz görürüz çevremizde. Aslında bu hastalar sosyokültürel seviyesi yüksek olmasına rağmen, yalnız yaşamayı tercih ederler ve ilerleyen dönemlerde anti-sosyal bir yaşam tarzını benimserler.

Diyojen yaşadığı dönemde kendisinin yunanlı olmadığını, bir dünya vatandaşı olduğunu söylemiş. Buna rağmen geçtiğimiz günlerde Sinoplu Diyojen heykelini “yunan” olduğu için yıkmak isteyen bir takım kişiler Sinop’ta Diyojen heykelinin önünde protesto ve eylem yapmıştır. Bu olay bana Diyojen’in “Adam arıyorum adam” sözünü bir kez daha hatırlatmıştır. Aradan kaç bin yıl geçmesine rağmen bir sözün bu kadar geçerli olacağını tahmin edebilir miydiniz?

facebook sayfamızı beğenmeyi unutmayınız! 

https://www.facebook.com/aylakgezgincom/

Keyifli Geziler!

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here