Seyitgazi Türbesi – Seyyid Battal Gazi Kimdir?

0
3184
views
Bizi Paylaş!

Saçlarınızdaki siyah ile beyaz sayısı eşit ise mutlaka duymuşsunuzdur Battal Gazi ismini. Cüneyt Arkın filmlerinin vazgeçilmez kahramanı olan Battal Gazi, bir efsane mi? Yoksa gerçek bir kahraman mı? Bu konuda çok emin değilim ancak tarihte çok önemli bir yeri olduğu aşikar. Seyyid Battal Gazi Külliyesi ve Türbesi Eskişehir’e yaklaşık 80 km. uzaklıkta bulunan Seyitgazi ilçesinde yer almaktadır. Halk tarafından Seyitgazi türbesi ya da Battal Gazi Türbesi olarak da adlandırılmaktadır. Seyitgazi Türbesi, diğer Eskişehir’de gezilecek yerler içerisinde yer alan Frig Vadisi ve Han İlçesi gezilerinde ziyaret edilen önemli yerlerden bir tanesidir.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi

Seyitgazi Türbesi, Seyyid Battal Gazi Külliyesi ve Türbesi

Seyitgazi Kimdir?

Seyyid Battal Gazi, Arap tarihçilerine göre Emeviler zamanında meydana gelen İstanbul kuşatmasında üstün kumandanlık ve yiğitlik gösteren asıl adı ABDULLAH olan kahraman bir Müslüman savaşçıdır.

Hakkında bilinmeyen birçok bilgi bulunan Seyyid Battal Gazi’nin 740 yıllarında Hıristiyan’larla yapılan savaşta Eskişehir’de öldüğü söylense de ölüm yeri tam olarak bilinememektir. Bununla birlikte İstanbul surları dibinde gömülü olduğuna inanılır. Antakyalı ve Şamlı diyenler olduğu gibi Emeviler hizmetinde çalışan bir Türk olduğu da söylenmektedir.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi

Seyitgazi Türbesi

Efsanelere, bilinmeyenlere inanırmısınız bilmem ama Seyyid Battal Gazi hakkında birçok da efsane bulunmaktadır. Efsanelere göre Seyyid Battal Gazi’nin kabri bir rüya sonucunda bulunur. I. Alaeddin Keykubat’ın annesi Ümmühan Hatun buraya önce bir türbe, ardından cami yaptırmış. Günümüzdeki külliye türbe etrafında şekillenmektedir.

Türbenin yapımında kullanılan taşlar, Roma döneminden kalan kalıntılar kullanılarak yapılmış. Türbeyi gezerken Roma’dan kalan birçok eseri göreceğinizi tahmin ediyorum. Hatta türbenin bahçesinde bulunan eski bir lahit çeşmeye dönüştürülmüş.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi

Osmanlılar, türbe ve camiye medrese, imarethane, tekke ve dergâh eklemişlerdir. Fatih Sultan Mehmet’ten sonra Osmanlı Sultanları buraya çok önem vermişler, II. Beyazıt ve Sultan I. Selim tarafından tamir edilen yapılar eklentilerle zenginleştirmiştir. Kanuni Sultan Süleyman, İran’a seferler yaparken Seyitgazi’yi ziyaret eder, külliyeye bazı ilaveler yaptırırmış. Irak Seferi’ne giderken ordusu Seyitgazi Külliyesinde konaklarmış. IV. Murat da Revan Seferi esnasında buraya bir kervansaray yaptırmış.

Seyitgazi, İstanbul-Bağdat-Hicaz yolunda yer almaktadır ve Osmanlı döneminde hac yolculuğuna çıkanların da konaklama noktası haline gelmiş. Böylece dinî yönden de Seyitgazi’nin önemini artmış.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi

Hacı Bektaş-ı Veli Dergahı

Külliye, daha sonraları medresesi ile İslami ilimlerin öğretildiği bir merkez haline gelmiş. Külliye, önce Kalenderi dervişlerinin, sonra Bektaşiliğin merkezi hâline gelmiş. Rivayet odur ki Hacı Bektaş-ı Veli külliyeyi ziyaret ederek buranın imar edilmesini Orhan Gazi’den rica etmiş. Orhan Gazi, bin adet ev halkını bu bölgeye yerleştirerek Seyitgazi’yi daha büyük bir merkez haline getirtmiş. Bu vesile ile külliye de Bektaşilerin önemli bir ziyaretgâhı hâlini almış. Seyyid Battal Gazi, veli, gazi ve seyit sıfatlarıyla her mezhep ve tarikattan bütün Müslümanların oldukça değer verdiği birleştirici bir isim halini almış.

Seyyit Battal Gazi Külliyesinin Bölümleri

Zikir Odası

Genç dervişlerin bir araya gelip sabaha kadar zikir yaptıkları  zikir odası 1511 yılında inşa edilmiştir.

Kırklar Odası 

Bektaşilerin dinî eğitimi ile bağlantılı olan Kırklar Meydanı, adını Hz. Fatıma’nın evinde yapılan geleneksel toplantılarda yer alanlardan alır.

Halife Meydanı 

Bektaşilerin Cem Ayini olarak isimlendirilen dinî törenlerinin yapıldığı yerdir.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi
Ekmek Evi 

Bu bölümde iki adet fırın bulunmaktadır. Fırınlar kubbeli odanın doğu tarafına yerleştirilmiş ve yanında bir ocak, kuzeydeki duvarda da başka bir ocak bulunmaktadır. Ekmek Evi’nin avluya bakan duvarında kırmızı renkli yazmada; “Muhammed, Kutbü’l-arifin Seyyid Battal Gazi, ya Ali, Allah, Muhammed” yazısı bulunmaktadır.

Aşevi (İmaret) 

Külliye’deki kişilerin yiyecek ihtiyacını karşılayan Aşevi aynı zamanda, bu bölgede yaşayan yoksul insanların da ihtiyacını giderirmiş. Aşevinde 8 adet ocak bulunmaktadır. Evliya Çelebi, burayı ziyaretinde büyük iki ocakta su kaynatıldığını, diğerlerinde ise yemek pişirildiğini gördüğünü yazmış eserinde. Yavuz Sultan Selim döneminde yapılan Aşevi kubbe ile örtülüdür. Ocakların bacalarının uzunluğu kubbeyi geçmektedir.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi
Bektaşi Dergahı 

Bektaşi Dergahı’nın Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapıldığı belirtilmektedir.

Çoban Baba Türbesi 

Seyyid Battal Gazi’nin mezarını rüyasında görerek bulan kişi olarak bilinen Çoban Baba, halk arasında Kutluca Baba olarak da adlandırılmaktadır. Kimliği efsaneler üzerine kurulan Çoban Baba, yine bir efsaneye göre koyunlarının sık sık toplandığı ve mucizevi bir ışık gördüğü yeri Seyyid Battal Gazi’nin mezarı olarak Ümmühan Hatun’a bildirmiş ve burasının türbe olmasını sağlamış.

Semahane (Türbedar Odası)

Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde mescid olarak yapılan bu bölüm daha sonra türbedar odası olarak kullanılmış.  Türbedarlık o dönemde bir makam olarak adlandırılmaktadır. Semahane ise dervişlerin dinî musiki eşliğinde semah döndükleri yer olarak adlandırılır.

Çilehane 

Çilehane Allah’a ulaşma yolunda Dervişlerin, Dünyevi arzulardan uzak durarak, çile ve cefa çektikleri, gün ışığı ve aydınlıktan mahrum kalarak bu küçük mekânda ibadet ettikleri yer olarak adlandırılmaktadır.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi
Kesikbaşlar Türbesi 

1958 yılında yapılan restorasyon çalışmaları sırasında Seyyid Battal Gazi Türbesi’nde geçmişleri ve kimlikleri bilinmeyen başsız 7 adet ceset bulunmuş. Bundan dolayı halk arasında buraya “Kesik başlar” adı verilmiş.

Mescid (Cami) 

Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından 1207-1208 tarihinde yaptırılan Cami, 1511 yılında Bayezid döneminde yenilenmiş.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi
Mihaloğlu Ahmed ve Mehmed Beylerin Kabirleri 

Mihaloğlu Ahmed ve Mehmed Beyler, Seyyid Battal Gazi Türbesi’ne ek binalar yaptırmışlar. Mehmed ve Ahmed Beyler, Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerinde akıncı birliklerinin komutanları imiş. Külliyelerdeki kitabelerde de isimleri geçmektedir.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi
Seyyid Battal Gazi Türbesi :

Türbenin kitabesinde şunlar yazılıdır: “Mürşidler seyidi, gaziler başkanı, cihanın sahibi, kendisine sığınılan ulu Peygamber’in sülalesinden, merkadi; dünya ve ötesinin ziyaretgâhı olan ulu zatın türbesidir. Bu türbeyi büyük insan ve zamanın alisi sıvattı. Allah bu türbenin tarihi için şunu ilham etti; Allah onu cennetin en yücesi ile müşerref etsin. Burayı Mihaoğullarından Ali Bey bina etti ve sıvattı Allah azizliğini daim etsin.” Kitabedeki “Allah onu cennetin en yücesiyle müşerref etsin” cümlesi ebced hesabı ile kitabenin ve tamirin tarihini vermektedir ve bu tarihin 1464’e, Fatih Sultan Mehmed döneminde olduğu söylenmektedir.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi

Türbe içinde Battal Gazi’nin 5.5 m uzunluğundaki ve Kral Kızı Elenora’nın sandukaları yanyana bulunmaktadır. Elenora’nın Battal Gazi’nin eşi veya sevgilisi olduğu düşünülmektedir ancak kesinlik yoktur.

İlk kez görenlerin gerçekten bu kadar uzun boylu olup olmadığını tartıştığı Seyyid Battal Gazi’nin sanduka boyu, aslında kişiliğine, büyüklüğüne atfen yapılmış.

Medrese : Arşiv belgelerinde 1556-1559 yıllarında kurulduğu belirtilen medrese, daha sonraları hana ve askeri depoya dönüştürülmüş.

Kadıncık Ana Türbesi :

Valide Sultan Ümmühan Hatun’un nedimesi olarak bilinen Kadıncık Ana’nın türbesi, Türbenin giriş kısmında bulunmaktadır. Kadıncık Ana, Selçuklu sarayına mensup olup Ümmühan Hatun’un hayatında önemli bir yeri bulunuyormuş ve Seyyid Battal Gazi’nin mezarının bulunmasında ve türbenin yapımında önemli yardımları dokunmuş.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi
Ümmühan Hatun Türbesi :

1.Gıyaseddin Keyhüsrev’in eşi, 1.Alaeddin Keykubat’ın annesi Ümmühan Hatun, Konya’da vefat ettikten sonra vasiyeti gereğince oğlu Alaeddin Keykubat tarafından Seyitgazi’ye getirilerek buraya defnedilmiş. Türbede Ümmühan Hatun’un ölüm tarihi veya kendisine ilişkin yazılı hiçbir bilgi bulunmamaktadır.

Seyitgazi Türbesi
Seyitgazi Türbesi

Seyitgazi Nerede?

Eskişehir’in Seyitgazi ilçesi, Eskişehir-Afyon karayolunun 80.km.sinde yer almaktadır. Seyitgazi ilçesine geldiğinizde Seyitgazi Türbesi ilçeye hakim bir tepede yer almaktadır.

facebook sayfamızı beğenmeyi unutmayınız!

https://www.facebook.com/aylakgezgincom/

Keyifli Geziler!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here