Buda Kalesi – Aldı Nemçe Bizim Nazlı Budin’i!

0
448
views
Bizi Paylaş!

“Tuna’nın güzeli” Budapeşte’de en güzel manzarayı göreceğiniz yer olan Buda Kalesi dünyanın birçok ülkesinden Budapeşte’yi ziyaret eden misafirler gibi benim de favorilerim arasında yer alıyor. Tuna’nın muhteşem manzarasını en iyi buradan izleyebilirsiniz.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Buda Kalesi

Buda Kalesi Tarihi

Budapeşte’de Macar krallarının tarihi kalesi ve sarayı kompleksi olan Buda Kalesi, ilk inşa edildiğinde 1265 yılında tamamlanmış.  Ancak tarihte birçok kez işgal devasa Barok saray, 1749-1769 yılları arasında yeniden inşa edilmiş.

1247-1265 yılları arasında Macaristan Kralı, Kral Béla IV tarafından saray olarak yaptırılmış olup çevresi kalın duvarlarla örülmüştür. Ancak günümüzde bu kale kalıntılarına rastlanmamaktadır.

Günümüzdeki sarayın en eski kısmı 14. yüzyılda Macaristan Kral I.Louis’in kardeşi olan Slovenya Dükü Stephen, tarafından yaptırılmıştır. Stephen Kulesi olarak bilinen kalenin sadece temelleri günümüze kadar ulaşabilmiş.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Kral Sigismund sarayı önemli derecede büyütmüş ve sur duvarlarını güçlendirmiş. Roma İmparatoru olan Kral Sigismund, Avrupa hükümdarları arasındaki ününü ve önemini ifade etmek için muhteşem bir kraliyet konutuna ihtiyaç duymuş. Ana ikamet yeri olarak da Buda Kalesi’ni seçmiş ve burası uzun süren saltanat döneminde Ortaçağ’ın en büyük ve ihtişamlı Gotik sarayı olmuş. Kale, o dönemde Uluslararası Gotik stilin önemli bir sanatsal merkezi olarak kabul edilmiş.

Buda Kalesi inşa edildikten sonra defalarca işgal edilmiş ve yeniden inşa edilmiş.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Buda Kalesi Kanuni Sultan Süleyman Dönemi

Mohaç Savaşı‘ndan sonra Ortaçağ Macaristan Krallığı çöküşe geçmiş ve yerini alan Osmanlı İmparatorluğu Buda Kalesini 11 Eylül 1526’da işgal etmiştir. Buda Kalesi’nin yağmalanmasına rağmen Kraliyet Sarayı zarar görmemiştir. Kanuni Sultan Süleyman’ın burada bulunan heykelleri ve kütüphanede bulunan kitapları İstanbul’daki Sarayına götürdüğü söylenmektedir.

Osmanlı ordusu 1529’da Buda’yı yine kuşattı ve işgal etti ve bu sefer saray çok hasar gördü. 29 Ağustos 1541 tarihinde Buda, Osmanlılar tarafından herhangi bir direnç olmaksızın tekrar işgal edildi. Buda, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir parçası olmuş ve Budin’in Eyalet’inin makamı olmuştur.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Osmanlı burayı “İç Kale” ve günümüzde Citadel olarak bilinen kaleyi “Hisar Peçe” olarak adlandırdı. Saray Kompleksinin favori takma adı ise “Altın Elmalar Sarayı” idi.

Osmanlılar burayı ele geçirdikten sonra fazla bir önem göstermemişler ve kuşatmadan sonra cephanelik ve depo olarak kullanılmış. Osmanlı fethinden sonra kendini güvende hissetmeyen Hıristiyan Macar halkı, Habsburg’a sığınmışlar. Habssburglar Buda’yı 1541-1686 yılları arasında, birkaç kez yeniden ele geçirmeye çalışmış. 1542, 1598, 1603 ve 1684’teki başarısız kuşatmalar Sarayda ciddi hasarlara neden olmuş. Osmanlı sadece surları tamir etmekle yetinmiş.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

17.yüzyıl kaynaklarına göre, eski Kraliyet Sarayı’ndaki birçok bina çatısız kalmış. Yine de ortaçağdan kalma saray, 1686’daki büyük kuşatma dönemine kadar varlığını sürdürmüş.

Budin Valisi Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa

Buda Kalesi, 1686’da Haçlı Ordusu tarafından yapılan büyük kuşatmadan sonra Ortaçağ Sarayı büyük ölçüde tahrip edilmiş.

90.000 kişilik Haçlı ordusuna tam 150 gün boyunca kısıtlı askeriyle karşı duran Budin Valisi Arnavut Abdi Paşa burada şehit olmuş. Düşmanın teslim tekliflerini geri çeviren Abdi Paşa’nın mezarı Kale’nin avlusunda çiçeklerle süslü bir şekilde muhafaza edilmektedir.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Paşa’nın mezarı asırlar sonra Macarlar tarafından yaptırılmış ve mezar taşına “145 yıllık Türk egemenliğinin son Budin Valisi Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa, bu yerin yakınında 1666 Eylül ayının 2. günü öğleden sonra yaşamının 70. yılında maktul düştü. Kahraman düşmandı, rahat uyusun!” şeklinde bir ifade yazılmış.

“Abdurrahman Abdi Arnavut Paşa Kimdir?” 

Budin Destanı

Budin Kalesi el değiştirmesinden sonra, Osmanlı hákimiyetindeki diğer Macar toprakları da bir bir Avusturya’nın işgaline uğramış. Macaristan’ın merkezinin kaybı, Osmanlılar için son derece acı bir duygu idi ve şairler Budin Kalesi’ni konu alan destanlar kaleme almışlar.

Ötme bülbül ötme, yaz bahar oldu, 

Bülbülün figanı bağrımı deldi,  

Gül alıp satmanın zamanı geldi,

Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i,

Çeşmelerden abdest alınmaz oldu,

Camilerde namaz kılınmaz oldu,

Mamur olan yerler hep harap oldu,

Aldı Nemçe bizim Nazlı Budin’i,

Kıble tarafından üç top atıldı,

Perşembe günüydü güneş tutuldu,

Cuma günü idi Budin alındı,

Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i,

Her ne kadar tarihte birçok kez yağmalansa, orjinalliğini kaybetse de, Buda Kalesi, 1987’de Dünya Tarih Mirası Listesi’ne dahil edilmiş.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Buda Kalesine Nasıl Gidilir?

Ortaçağın meşhur barok yapıları, 19. Yüzyıldan kalma evleri ve kiliseleri ile ünlü Castle District (Várnegyed) olarak bilinen bölgede bulunan Buda Kalesine Castle Hill’in güney tarafından Széchenyi Zinciri Köprüsü (Chain Bridge)’nden geçerek Füniküler ile ya da patika yoldan yürüyerek ulaşabilirsiniz.

Buda Kalesi
Buda Kalesi

Keyifli, Aylak Geziler!

“facebook sayfamızı beğenmeyi unutmayınız!”

https://www.facebook.com/aylakgezgincom/

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here